Uluslararası bir alıcıysanız, sözleşme uyuşmazlıklarını çözmek karmaşık ve zaman alıcı olabilir – ancak gözünüz korkmasın! Bu yazı, yakın zamanda yaşadığımız bir sözleşme ihlali uyuşmazlığının çözümünde edindiğimiz deneyimleri ve hukuk sisteminden öğrendiğimiz içgörüleri açıklamaktadır.
Hepimiz sorumlu ve güvenilir tedarikçilerle çalışmak istiyoruz, ancak her yeni seçimle birlikte iyi şans gelmiyor. Bu durum, 6 metre uzunluğundaki alüminyum profillerin işlenmesi için yeni bir fabrikaya sipariş verdiğimizde ortaya çıktı.
Uzun lafın kısası, başlangıçta her şey iyi görünüyordu: birkaç numune yapıldı ve onaylandı, numune siparişi yarı yarıya tamamlanmıştı ve fabrika kendilerini duyarlı ve çalışkan gösterdi. Onlarla ‘büyük siparişi’ verene kadar iyi bir iş ilişkisi kurabileceğimiz gibi görünüyordu...
Bu 6 metre uzunluğundaki profillerin işlenmesi oldukça zorlu bir iş olacaktı, çünkü yüzeyde çizik ve diğer kusurların olmamasını istiyorduk (bu standardı daha sonra onlar için uygulanabilir hale getirmek için biraz düşürdük). İşin bu gereksinimi, fabrikanın bitmiş yüzeyi çok dikkatli bir şekilde kontrol etmesini gerektiriyordu; hatta bazen hammadde kusurlu geldiği için, bu kusurları işlemeden önce tespit etmeleri gerekiyordu.
Fabrika bu iş üzerinde çalışma sabrını kısa sürede kaybetti. Diğer müşterilerden çok sayıda sipariş almışlardı; bizim işimizi bir kenara koymaya başladılar ve siparişi zamanında bitirme konusundaki tekrarlanan taleplerimizi görmezden geldiler.
Daha önce malzeme maliyetini karşılamak için onlara depozito ödemesi göndermeyi kabul etmiştik ve sözleşmedeki yanlış ifade nedeniyle (ve hammadde satın alımından onların sorumlu olduğuna dair sözlü anlaşmamızın telefon kaydı olmasına rağmen) hammaddenin kusurlu olmasının bizim hatamız olduğunda ısrar ettiler.
Bizim lehimize olan şey, sipariş teslim tarihinin son gününden önce bu konuyu belirten herhangi bir yazılı kayıtlarının olmamasıydı.
İki ay sonra, sıfırdan başlamak için başka bir tedarikçi seçtik. Üç ay sonra, orijinal fabrikaya karşı dava açmaya başladık.
Mahkeme duruşmasının sonucu
Mahkeme duruşması sabah 9:00'da başladı ve yaklaşık 13:30'da sona erdi, bu yüzden uzun bir süreçti. İlk başta, hepimiz görüşlerimiz için mücadele etmek ve hakime kanıtlarımızı sunmak için elimizden geleni yaptık.
Hâkim arabuluculuk yapmaya başlayıp iki tarafla ayrı ayrı konuştuğunda işler dramatik bir şekilde değişmeye başladı. Mahkeme salonuna geri döndüğümde, karşı taraf yaklaşık $21.500 geri ödemeyi kabul etti. Onlara daha önce yaptığımız depozito yaklaşık $27.500 idi. Bu, avukatlık ücretini de hesaba kattığımızda toplam kaybımızın yaklaşık $7.500 olduğu anlamına geliyordu.
Dava açmaya devam etmek oldukça zaman alıcı olduğundan, bu arabuluculuğu kabul ettik.
Tüm kayıplarımızı geri alamamış olsak da, avukatımızın mahkeme duruşmasından önce belirttiği ‘en iyi’ ve ‘en kötü’ senaryolar göz önüne alındığında bu sonucu adil olarak değerlendirdik.
Çin'de bir sözleşme ihlali uyuşmazlığının çözümüne ilişkin bazı düşüncelerimiz veya içgörülerimiz şunlardır:
Davayı kazanabilirsiniz, ancak yine de para kaybedebilirsiniz
Dava kazanırsanız, beklediğiniz tazminat miktarını almak için haklı çıkmış olmuyorsunuz.
Bizim görüşümüze göre, ihlal eden taraf hatalı olduğu için ceza olarak aşırı bir miktar ödemeli. Ne yazık ki, hukuk bu şekilde işlemiyor. Mahkeme kararı genellikle hatalı tarafın ne kadar yanlış olduğunu tam olarak dikkate almıyor ve tam ve adil tazminat nadiren veriliyor.
Şimdi, bir sorun var: yetersiz kanıt nedeniyle, siz (alıcı olarak) sözleşmeyi ihlal etmekten kısmen sorumlu olduğunuz kanıtlanabilir (örneğin geç ödeme yoluyla, bu gerçekten çok küçük olsa bile)!
Ceza-i tazminat talebiniz hakim tarafından desteklenmeyebilir
Birçok durumda, bir sözleşmeyi ihlal etmenin gerçek veya potansiyel kayıplarını belirlemek zordur. Bu nedenle, sözleşmenizde tedarikçinizle önceden belirlenmiş sabit bir zarar miktarı üzerinde anlaşmak isteyebilirsiniz. Buna ‘tazminat miktarı önceden belirlenmiş zarar’ denir.
Ancak bu maddeyi doğru şekilde hazırlamak zordur - çünkü tam miktar mahkeme tarafından kabul edilmeyebilir.
Tazminat miktarı önceden belirlenmiş zararın amacı cezalandırıcı olmak değil, adil olmaktır. Bu, zarar miktarının gerçek kayıplara mümkün olduğunca yakın olması gerektiği anlamına gelir. Aksi takdirde, her iki taraf da hakimden miktarı artırmasını veya düşürmesini talep edebilir.
Çin'de, ihlal eden tarafa karşı gerçek kayıpların 'unu talep edebileceğiniz ve mahkemeler tarafından talebin aşağı yönde revize edilme riskinin çok olmadığı varsayılır. Uygulamada ise, genellikle mevcut banka kredi faizinin 4 katını koyarsınız - örneğin geç teslimat için günlük %0,05 gibi bir tazminat miktarı önceden belirlenmiş zarar olarak. Bu tür bir rakam genellikle mahkemeler tarafından desteklenir.
Ancak, büyük ceza-i tazminatlar sağlam kanıtlarla yine de desteklenebilir
Büyük taleplerin asla hakim tarafından desteklenmeyeceği gibi bir durum yoktur. İşte bir örnek:
Geçen gün bir kalıp üreticisiyle tanıştım. Bana, Çin'deki büyük bir otomobil üreticisinin tedarikçisi olduğunu söyledi. Sözleşmelerine göre, bu kalıp üreticisi sözleşme süresini kaçırırsa, geciken her dakika için yüzlerce dolar ceza ödemek zorunda kalacak. Gecikme birkaç gün sürerse toplam tutar potansiyel olarak çok büyük olabilir – haftalardan bahsetmiyorum bile!
Bu tür bir zarar mahkeme tarafından desteklenebilir çünkü otomobil üreticisi hakime üretim hattının aylık (veya yıllık) çıktısını gösterebilir. Üretim hattı kaliteli parçaların tedarikindeki başarısızlık nedeniyle durmuşsa, tedarikçi kayıplarını tazmin etmelidir.
Büyük bir ceza-i tazminat tutarının gerçek bir kayıp olduğu kanıtlanırsa yine de desteklenir, ancak bu genellikle yalnızca büyük bir şirketseniz ve Çin'de bulunuyorsanız gerçekleşir.
Kalite anlaşmazlığını ele almada zorluk
Alıcı tarafın, teslim alınan ürünlerin kalitesizliği nedeniyle ödemeyi reddetmek veya ödeme iadesi talep etmek istemesi oldukça yaygındır. Alıcıysanız, normalde bu uyuşmazlığı kaybetme riski altındasınızdır.
Ürünlerin (önceden üzerinde anlaşılan kriterlere karşı) uygun olmadığı iddialarına ilişkin olarak, doğrulama süreci oldukça tartışmalı ve zaman alıcı olacaktır. Hâkimler mühendis veya teknisyen değildir ve genellikle kalite sorunlarını doğrulamak için üçüncü bir tarafa güveneceklerdir.
Uyuşmazlık, boyutsal toleransların (çaplar, uzunluk ve genişlik; konumsal ve geometrik toleranslar) karşılanmaması gibi basit bir gerçek etrafında döndüğünde daha kolaydır. Görsel görünüm, kaplama kalitesi, malzeme özellikleri vb. gibi daha sofistike ve niteliksel konular söz konusu olduğunda, kusurun doğrulanması daha karmaşık ve tartışmaya daha açık olacaktır.
Kusur doğrulama sürecinin kendisini çevreleyen başka birçok konu vardır:
Kalite denetimi nerede yapılmalıdır?
Kalite sorunu olan ürünlerin başka üreticiler tarafından (taşerona verilerek) üretilmediğini nasıl kanıtlayabilirsiniz?
Ürünün yüzde kaçı denetlenmelidir?
Tüm süreç uzun ve karmaşık olacaktır. Bu, uyuşmazlığı kazanamayacağınız anlamına gelmez – ancak mümkünse, davalarda kalite sorunlarından kaçınmaya çalışın. Teslimat gecikmesi veya ödeme sorunları gibi diğer sözleşme ihlalleri nedeniyle dava açmak çok daha kolaydır.
Mahkeme hakimi mi arabuluculuk mu?
Birçok durumda, mahkeme arabuluculuğu taraflar için daha kolay ve zaman kazandıran bir çözümdür. Özel arabuluculuk veya müzakereden farklı olarak, mahkeme arabuluculuğu mahkeme kararıyla aynı yasal güce sahiptir – bu nedenle “arabuluculuk” kelimesiyle kafanız karışmasın!
Mahkeme kararı ile arabuluculuk arasındaki farklar şunlardır:
Mahkeme arabuluculuğu kesindir, daha sonra itiraz edemezsiniz. Bu, üzerinde anlaştığınızda fikrinizi değiştirmenize izin verilmediği anlamına gelir.
Mahkeme arabuluculuğu sağlam kanıt gerektirmez – davacı ve davalının kabulüne dayanır.
Mahkeme hakimi arabuluculuğun içeriğinden sorumlu olmak zorunda değildir – çünkü yine, bu tarafların anlaştığı ve kabul ettiği bir durumdur. Bu nedenle hakimler arabuluculuğu sever.
Arabuluculuk için mahkeme ücretleri, mahkeme kararlarının ücretlerinin yaklaşık 'si kadardır.
Arabuluculuğun içeriği herhangi bir resmi web sitesinde yayınlanmaz ve bu, kaybeden tarafın itibarını korumaya yardımcı olur.
Uluslararası alıcılar için bir sözleşme ihlali uyuşmazlığıyla nasıl başa çıkılacağına – ya da daha iyisi, bu uyuşmazlıktan baştan nasıl kaçınılacağına – dair üç tavsiyemiz şunlardır:
Kanıtları saklayın, -sözleşme en önemlisidir!
Karşı tarafa öfkenizi ifade etmek isteyebilirsiniz – ancak mahkeme hakimleri duygularla hareket etmez: yalnızca kanıtlara dayanarak karar verirler.
Yasal kanıtlar arasında sözleşme, satın alma siparişleri, e-postalar, sohbet kayıtları veya hatta telefon kayıtları bulunur.
Bunlar arasında, sözleşmeler veya satın alma siparişleri yasal kanıt listesinin en üstünde yer alır. Kalite kontrol kriterleri, teslim tarihi, ödeme koşulları, sevkiyat, ambalajlama, malların mülkiyetinin ne zaman devredileceği gibi konuları net bir şekilde tanımladığınızdan emin olun.
Her şeyi belgelendirin! Bu, tedarikçinize profesyonel bir alıcı olduğunuzu gösterecek ve sözleşmeyi ihlal ederlerse risk altında olacaklardır.
Mümkünse bir avukat tutun
İyi yazılmış bir sözleşme hazırlamayı bilmiyorsanız, bunu yapması için bir avukat tutun – veya sözleşmenizi gözden geçirmesini sağlayın. Bu iyi bir yoldur çünkü sıfırdan sözleşme hazırlamak kadar maliyetli olmaz, ancak kesinlikle faydalıdır.
Kararlı bir şekilde harekete geçin, işler kötüleşene kadar beklemeyin
Bu yazıyı okuduktan sonra, algılanan tedarikçi hatası sonrasında yasal işlem başlattığınızda neler bekleyebileceğiniz konusunda bir fikriniz olduğunu umuyorum. Yasal deneyimimiz sırasında öğrendiğimiz bir ders şudur: erken alınan önlem her zaman geç alınan önlemden daha iyidir.
Öngörülen ihlal adında yasal bir terim vardır – bu, sözleşme süresi dolmadan önce bile, tedarikçinin siparişi zamanında tamamlayamayacağını öngörürseniz, onları dava etmeye hakkınız olduğu anlamına gelir.